STANDARDY OCHRONY MALOLETNICH

WPROWADZENIE

Nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. poz. 1606) określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed różnymi formami przemocy. Wprowadzone zmiany wskazują na potrzebę opracowania jasnych i spójnych standardów postępowania w sytuacjach podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich.

„Standardy ochrony małoletnich” są jednym z elementów systemowego rozwiązania ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i stanowią formę zabezpieczenia ich praw. Należy je traktować jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających skuteczniejszą ochronę małoletnich przed krzywdzeniem.

W konstruowaniu „Standardów ochrony małoletnich” przyjęto następujące założenia:

1. w Samorządowym Żłobku „Świetliki” w Chełmku nie są zatrudniane osoby mogące zagrażać bezpieczeństwu małoletnich,
2. podejmowane postępowanie nie może naruszać praw dziecka, praw człowieka oraz bezpieczeństwa danych osobowych.
Ponadto przyjęto, że:
3. działania podejmowane w ramach ochrony małoletnich przed krzywdzeniem są dokumentowane oraz monitorowane i poddawane okresowej weryfikacji.

Spis treści:

ROZDZIAŁ 1
PODSTAWOWE TERMINY

ROZDZIAŁ 2
ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIM A PERSONELEM ŻŁOBKA

ROZDZIAŁ 3
ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA CZYNNIKI RYZYKA KRZYWDZENIA MAŁOLETNICH

ROZDZIAŁ 4
ZASADY OCHRONY WIZERUNKU MAŁOLETNIEGO

ROZDZIAŁ 5
ZASADY KORZYSTANIA Z URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Z DOSTĘPEM DO SIECI INTERNET. PROCEDURY OCHRONY MAŁOLETNICH PRZED TREŚCIAMI SZKODLIWYMI I ZAGROŻENIAMI W SIECI INTERNET ORAZ UTRWALONYMI W INNEJ FORMIE

ROZDZIAŁ 6
ZASADY USTALENIA PLANU WSPARCIA MAŁOLETNIEGO PO UJAWNIENIU KRZYWDY

ROZDZIAŁ 7
PROCEDURY OKREŚLAJĄCE ZAKŁADANIE „NIEBIESKIEJ KARTY"

ROZDZIAŁ 8
ZASADY AKTUALIZACJI STANDARDU OCHRONY MAŁOLETNICH ORAZ ZAKRES KOMPETENCJI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PERSONELU ŻŁOBKA DO STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

ROZDZIAŁ 9
ZASADY UDOSTĘPNIANIA RODZICOM STANDARDÓW DO ZAPOZNANIA SIĘ Z NIMI I ICH STOSOWANIA

ROZDZIAŁ 10
ZAPISY KOŃCOWE

PODSTAWOWE TERMINY

ROZDZIAŁ I

§ 1
Ilekroć w niniejszych Standardach jest mowa bez bliższego określenia o:
1) Dyrektorze Żłobka, Dyrektorze - należy przez to rozumieć Dyrektora Żłobka Samorządowego „Świetliki” w Chełmku;
2) żłobku, jednostce, placówce - należy przez to rozumieć Żłobek Samorządowy „Świetliki” w Chełmku;
3) pracowniku - osoba zatrudniona w Żłobku Samorządowym „Świetliki” w Chełmku na podstawie umowy o pracę;
4) małoletnim - należy przez to rozumieć zgodnie z kodeksem cywilnym osobę od urodzenia do ukończenia 18 roku życia;
5) rodzicu/opiekunie małoletniego - należy przez to rozumieć osobę uprawnioną do reprezentacji i stanowieniu o małoletnim, w szczególności jego przedstawiciela ustawowego;
6) przedstawiciel ustawowy - należy przez to rozumieć rodzica bądź opiekuna posiadającego pełnię władzy rodzicielskiej lub opiekuna prawnego (osobę reprezentującą małoletniego, ustanowioną przez sąd, w sytuacji, gdy rodzicom nie przysługuje władza rodzicielska lub gdy rodzice nie żyją);
7) zgodzie opiekuna małoletniego - należy przez to rozumieć zgodę co najmniej jednego z rodziców małoletniego. Jednak w przypadku braku porozumienia między opiekunami małoletniego należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny;
8) krzywdzeniu małoletniego - należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika Żłobka lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie;
9) dane osobowe małoletniego - należy przez to rozumieć wszelkie informacje umożliwiające identyfikację małoletniego w Żłobku Samorządowym „Świetliki” w Chełmku;
10) osobie odpowiedzialnej za Standardy Ochrony Małoletnich - należy przez to rozumieć wyznaczonego przez dyrektora Żłobka pracownika sprawującego nadzór nad realizacją niniejszych Standardów;

ROZDZIAŁ 2

ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIM A PERSONELEM ŻŁOBKA
(art. 22c pkt.1.1 oraz art. 22c pkt.2.1)

§ 2
1. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu żłobka do stosowania Standardów ochrony małoletnich jest dyrektor żłobka.

2. Dyrektor żłobka zapoznaje pracowników ze Standardami ochrony małoletnich oraz odbiera od każdego zatrudnionego pracownika oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami ochrony małoletnich, obowiązującymi w żłobku oraz zobowiązaniem się do ich przestrzegania. Wzór oświadczenia pracownika został określony w załączniku nr 1 do niniejszej procedury.

3. Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem dotyczy całego personelu Samorządowego Żłobka „Świetliki” w Chełmku (pracowników, praktykantów, stażystów i wolontariuszy).
4. Rekrutowany personel sprawdzany jest w Rejestrze Przestępstw na Tle Seksualnym, w Krajowym Rejestrze Karnym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestr.
5. Jeżeli kandydat posiada obywatelstwo inne niż polskie wówczas powinien przedłożyć również informację z rejestru karnego państwa, którego jest obywatelem, uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi.
6. Dyrektor pobiera od kandydata oświadczenie o państwie/państwach (innych niż Rzeczypospolita Polska), w których zamieszkiwał w ostatnich 20 latach pod rygorem odpowiedzialności karnej; Jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas kandydat składa, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o tym fakcie.
7. Pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej składa się oświadczenie o następującej treści: „Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oświadczenie to zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.
8. W ramach procesu rekrutacji osób mających pracować z dziećmi ocenia się ich przygotowanie, kwalifikacje i predyspozycje do pracy z dziećmi oraz sprawdza przedstawione przez kandydatów referencje (Załącznik nr 2).
9. Pracownicy przynajmniej raz w roku sprawdzani są w Rejestrze Przestępstw na Tle Seksualnym, w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestr oraz przynajmniej raz w roku składają zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.
10. Każdy pracownik Samorządowego Żłobka „Świetliki” w Chełmku podejmuje działania w sytuacjach, które potwierdzają, że dziecko doświadcza krzywdzenia. Zawiadamia dyrektora placówki, a następnie dyrektor informuje odpowiednie służby o krzywdzeniu – Policję w Chełmku i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Chełmku.

§ 3
1. Zasady bezpiecznych relacji personelu Żłobka z małoletnimi:
podstawową zasadą wszystkich czynności podejmowanych przez personel Żłobka jest działanie dla dobra małoletniego i w jego interesie. Personel traktuje małoletniego z szacunkiem oraz uwzględnia jego godność i potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec małoletniego w jakiejkolwiek formie;
personel odnosi się do małoletniego z szacunkiem;
personel wysłuchuje i stara się udzielać małoletniemu odpowiedzi dostosowanej do sytuacji i jego wieku;
personel nie zawstydza małoletniego, nie lekceważy, nie upokarza i nie obraża;
personel nie podnosi głosu, chyba że sytuacja zagraża bezpieczeństwu;
personel nie ujawnia drażliwych informacji o małoletnim osobom do tego nieuprawnionym, dotyczy to również ujawniania jego wizerunku.

2. Pracownik Żłobka zobowiązany jest do utrzymywania profesjonalnej relacji z małoletnimi i każdorazowego rozważenia, czy jego reakcja, komunikat bądź działanie wobec małoletniego są odpowiednie do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe wobec innych małoletnich.

3. Decyzje dotyczące małoletniego powinny brać pod uwagę bezpieczeństwo pozostałych małoletnich.

4. Pracownik Żłobka zobowiązany jest do zachowania w poufności informacji uzyskanych w związku z pełnioną funkcją lub wykonywaną pracą, dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych, seksualności, orientacji seksualnej, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub światopoglądów małoletnich.

5. Pracownik Żłobka nie może utrwalać wizerunków małoletnich w celach prywatnych, również zawodowych, jeżeli opiekun małoletniego nie wyraził na to zgody.

§ 4
1. Pracownik zobowiązany jest do zapewnienia małoletnim, że w sytuacji, kiedy poczują się niekomfortowo otrzymają stosowną pomoc, zgodną z instrukcją jej udzielania.

2. W przypadku, kiedy pracownik zauważy niepokojące zachowanie lub sytuację, zobowiązany jest postępować zgodnie z instrukcją postępowania, obligatoryjnie w przypadku delikatnych spraw, gdzie jest podejrzenie o nieprzestrzeganiu Standardów do poinformowania dyrekcji:
1) Każde, przemocowe zachowanie wobec małoletniego jest niedozwolone.
2) Nie można małoletniego popychać, bić, szturchać, itp.
3) Pracownikowi nie wolno dotykać małoletniego w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany.
4) Pracownik, który ma świadomość, iż małoletni doznał jakiejś krzywdy np. znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności w kontaktach z małoletnim, wykazując zrozumienie i wyczucie.

3. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalny jest kontakt fizyczny pracownika z małoletnim. Do sytuacji takich zaliczyć można pomoc małoletniemu w czynnościach higienicznych i samoobsługowych, wynikających z zakresu obowiązków pracownika żłobka.

4. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalny jest kontakt fizyczny pracownika z małoletnim z niepełnosprawnością. Do sytuacji takich zaliczyć można:
1) pomoc małoletniemu niepełnosprawnemu w czynnościach higienicznych, jeśli typ niepełnosprawności tego wymaga, a małoletni/ jego opiekun wyrazi zgodę;
2) pomoc małoletniemu niepełnosprawnemu w spożywaniu posiłków;
3) pomoc małoletniemu niepełnosprawnemu w poruszaniu się po żłobku;
4) pomoc małoletniemu w czynnościach higienicznych i samoobsługowych, wynikających z zakresu

5. W szatni dzieci znajdują się materiały w formie obrazkowej przedstawiające Standardy Ochrony Małoletnich, a także plakaty skierowane do rodziców i opiekunów dzieci, dotyczące wychowania bez przemocy oraz sposobów ochrony dzieci przed przemocą i wykorzystywaniem.

6. Personel, w sposób dostosowany do wieku, możliwości poznawczych i poziomu rozwoju dzieci, prowadzi działania edukacyjne dotyczące przemocy, jej różnych form oraz sposobów reagowania i szukania pomocy.

§ 5
1. Kontakt poza godzinami pracy z małoletnimi jest co do zasady zabroniony, spotkania z małoletnim lub też jego opiekunem powinny odbywać się na terenie Żłobka.
2. W przypadku, gdy pracownika łączą z małoletnim lub jego opiekunem relacje rodzinne lub towarzyskie, zobowiązany on jest do zachowania pełnej poufności, w szczególności do utrzymania w tajemnicy spraw dotyczących innych małoletnich, opiekunów i pracowników.

ROZDZIAŁ 3

ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA CZYNNIKI RYZYKA KRZYWDZENIA MAŁOLETNICH

§ 6
Pracownicy Żłobka posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.

W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy Żłobka podejmują rozmowę z rodzicami, przekazując informację na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania dla siebie pomocy.

Pracownicy Żłobka monitorują sytuację i dobrostan małoletniego.

Każdy pracownik Samorządowego Żłobka „Świetliki” w Chełmku podejmuje działania w sytuacjach, które potwierdzają, że dziecko doświadcza krzywdzenia. Zawiadamia dyrektora placówki a następnie dyrektor informuje odpowiednie służby o krzywdzeniu – Policję w Chełmku i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Chełmku.

§ 7
1. Placówka zapewnia swoim pracownikom podstawową edukację na temat ochrony dzieci przed krzywdzeniem i pomocy dzieciom w sytuacjach zagrożenia, w zakresie:
a) rozpoznawania symptomów krzywdzenia dzieci
b) procedur interwencji w przypadku podejrzeń krzywdzenia
c) odpowiedzialności prawnej pracowników placówki, zobowiązanych do podejmowania interwencji
d) procedury „Niebieskiej Karty”
2. Placówka wypracowała procedury, które określają krok po kroku, jakie działanie należy podjąć w sytuacji krzywdzenia dziecka lub zagrożenia jego bezpieczeństwa ze strony personelu organizacji, członków rodziny (Załącznik nr 3).

§ 8
1. Wszystkie czynności podjęte podczas interwencji placówki są opisane w karcie interwencji (Załącznik nr 4).

2. Kartę interwencji załącza się do teczki „Standardy ochrony małoletnich w Żłobku Samorządowym „Świetliki” w Chełmku - weryfikacja”.

3. Placówka dysponuje danymi kontaktowymi lokalnych instytucji i organizacji, które zajmują się interwencją i pomocą w sytuacjach krzywdzenia dzieci oraz zapewnia do nich dostęp wszystkim pracownikom (Załącznik nr 5).

ROZDZIAŁ 4

ZASADY OCHRONY WIZERUNKU MAŁOLETNIEGO

§ 9
1. Pracownicy żłobka uznając prawo małoletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewniają ochronę wizerunku dziecka.

2. Zasady ochrony danych osobowych:                                                                                                                                                                                                    1) karty zgłoszeń, umowy, karty obserwacji dziecka, załączniki zawierające dane osobowe/ wrażliwe dziecka znajdują się w biurze Samorządowego Żłobka „Świetliki” w Chełmku,
2) wszystkie dane znajdują się w szafie zabezpieczonej kluczem, do której dostęp ma wyłącznie dyrektor placówki.
3. Zasady ochrony wizerunku dzieci: 1) Podczas podpisania umowy z placówką, rodzice/ opiekunowie prawni podpisują zgodę bądź jej brak na publikacje zdjęć na stronie żłobka, na koncie facebook należącym do placówki oraz w gazecie gminnej „Echo Chełmka” (Załącznik nr 6). 2) Zdjęcia wykonywane są wyłącznie telefonem firmowym Samorządowego Żłobka „Świetliki” w Chełmku oraz aparatem cyfrowym stanowiącym własność placówki. 3) Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda opiekunów na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.

ROZDZIAŁ 5

ZASADY KORZYSTANIA Z URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Z DOSTĘPEM DO SIECI INTERNET. PROCEDURY OCHRONY MAŁOLETNICH PRZED TREŚCIAMI SZKODLIWYMI I ZAGROŻENIAMI W SIECI ORAZ UTRWALONYMI W INNEJ FORMIE
(art. 22c pkt.2.2 oraz art.22c pkt 2.3)

§ 10
1. Żłobek podejmuje działania zabezpieczające małoletnich przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju.

2. Dostęp do Internetu mają wyłącznie pracownicy, którzy korzystają z niego podczas zajęć, jedynie w celu udostępniania piosenek oraz organizowania zabaw muzyczno- ruchowych, bez korzystania z ekranów.

ROZDZIAŁ 6

ZASADY USTALENIA PLANU WSPARCIA MAŁOLETNIEGO PO UJAWNIENIU KRZYWDY
(art. 22c pkt.2.4)

§ 11

1. Pomimo zastosowania procedury interwencji, dyrektor żłobka tworzy grupę wsparcia dla pokrzywdzonego małoletniego.

2. W skład grupy każdorazowo wchodzi personel żłobka z uwzględnieniem opiekunek.

3. Grupa wsparcia spotyka się celem ustalenia jaka pomoc małoletniemu będzie niezbędna od razu oraz w dalszej perspektywie czasu.

4. Grupa wsparcia tworzy IPD (Indywidualny Plan Działania). Załącznik nr 7.

5. IPD zwiera przede wszystkim informację o podjętych działaniach oraz przypuszczalny czas trwania wsparcia.

ROZDZIAŁ 7

PROCEDURY OKREŚLAJĄCE ZAKŁADANIE „NIEBIESKIEJ KARTY"

§ 12

1. Głównym celem „Niebieskiej Karty" jest usprawnienie pomocy oferowanej przez Żłobek, ale też tworzenie warunków do systemowego, interdyscyplinarnego modelu pracy z rodziną.

2. Jeśli do jakiegokolwiek pracownika w żłobku przyjdzie małoletni i zgłosi, iż wobec niego stosowana jest przemoc, pracownik ten powinien wszcząć procedurę „Niebieskiej Karty". Każde powzięcie informacji o zaistnieniu przemocy nakazuje rozpocząć działania.

3. Procedura „Niebieskiej Karty" stosowana jest w sytuacjach opisanych w załączniku nr 3.

ROZDZIAŁ 8

ZASADY AKTUALIZACJI STANDARDU OCHRONY MAŁOLETNICH ORAZ ZAKRES KOMPETENCJI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PERSONELU ŻŁOBKA DO STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

§ 13
1. Procedura aktualizowania oraz oceny stosowania standardów ochrony małoletnich w żłobku odbywa się nie rzadziej niż raz na 2 lata (Załącznik nr 8).

2. Dyrektor żłobka wyznacza osobę odpowiedzialną za Standardy ochrony małoletnich.

3. Osoba wyznaczona przez dyrektora żłobka monitoruje realizację Standardów, reaguje na ich naruszenie oraz koordynuje zmiany w Standardach prowadząc równocześnie rejestr zgłoszeń i proponowanych zmian (Załącznik nr 9).

4. Osoba odpowiedzialna za realizację Standardów zobowiązana jest do przeprowadzania wśród pracowników żłobka (przynajmniej raz w roku) ankiety, której wzór stanowi załącznik nr 10 do niniejszego Standardu.

5. Po przeprowadzonej ankiecie, osoba odpowiedzialna opracowuje wypełnione ankiety oraz sporządza z nich raport, który przedstawia dyrektorowi żłobka.

6. W ankiecie pracownicy żłobka mogą proponować zmiany Standardów oraz wskazywać naruszenia Standardów w żłobku.

7. Dyrektor wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom żłobka nowe brzmienie dokumentu: Standardy ochrony małoletnich.

ROZDZIAŁ 9

ZASADY UDOSTĘPNIANIA RODZICOM I PRACOWNIKOM STANDARDÓW DO ZAPOZNANIA
SIĘ Z NIMI I ICH STOSOWANIA (art. 22c pkt.1.6)

§ 14
1. Dokument „Standardy Ochrony Małoletnich" jest dokumentem Żłobka ogólnodostępnym dla personelu żłobka oraz opiekunów małoletnich.

2. Dokument opublikowany jest na stronie internetowej żłobka, jest również dostępny na tablicy ogłoszeń w szatni placówki oraz u dyrektora.

3. Dokument omawiany jest na zebraniu z opiekunami w danym roku szkolnym (chyba, że ulegnie zmianie, wówczas omawiany jest również na pierwszym z zebrań odbywającym się po wprowadzeniu zmian).

4. Rodzice/ opiekunowie prawni dziecka po zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich, podpisują oświadczenie, które potwierdza ich znajomość ze standardami.

ROZDZIAŁ 10

ZAPISY KOŃCOWE

§ 15

1. Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.

2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników żłobka i opiekunów małoletnich.